پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان، جلد ۱۵، شماره ۳۰، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی تحلیل نسبت سایبرگ با سرمایه داری و خاستگاه آن در سینمای فن-علم با ابتنای بر آرای هاراوی و نظریه‌پردازان فناوری ( نمونه موردی: فیلم های خالق، ماشین، اکس ماکینا، تی اچ اکس ۱۱۳۸)
چکیده فارسی مقاله

 با گسترش فناوری‌های نوین و پیوند فزاینده‌ی بدن با ماشین، مفهوم بدنمندی در دهه‌های اخیر دستخوش تحول شده و بازاندیشی در نسبت میان هویت، قدرت و فناوری را به مسئله‌ای محوری در مطالعات فرهنگی و نظریه‌های انتقادی بدل کرده است. این مقاله می‌کوشد با تمرکز بر سینمای علمی-تخیلی فن-علم، به این پرسش پاسخ دهد که: بدن سایبرگ در این ژانر چگونه بازنمایی می‌شود و چه ظرفیت‌هایی برای بازتولید یا مقاومت در برابر نظم‌های سلطه دارد؟ این پرسش در بستر تحلیل چهار فیلم معاصر صورت‌بندی شده است تا روشن شود آیا بدن‌های سایبرگ صرفاً تداوم ابزارهای کنترلی و گفتمان قدرت‌اند یا امکان بازتعریف سوژگی و ساختارشکنی نظم‌های تثبیت‌شده را نیز در خود دارند. هدف پژوهش، واکاوی شیوه‌ی بازنمایی بدن سایبرگ در چهار فیلم شاخص این ژانر است تا نشان داده شود چگونه این بدن‌های ترکیبی با برهم‌زدن دوگانه‌های انسان/ماشین، زن/مرد و طبیعت/فرهنگ، امکانی برای تخریب نظم‌های مرسوم و ارائه‌ی شکل تازه‌ای از بدنمندی فراهم می‌آورند. روش پژوهش، کیفی و مبتنی بر تحلیل گفتمان انتقادی است که با تمرکز بر بازنمایی بدن و مناسبات قدرت در لایه‌های روایی، تصویری و زبانی فیلم‌ها انجام شده است. چهار فیلم منتخب، شامل «خالق»، «ماشین»، «اکس ماکینا» و « تی‌اچ‌ایکس ۱۱۳۸»، با تمرکز بر طراحی بدن، جایگاه اجتماعی و رابطه‌شان با قدرت و فناوری، در چارچوب نظریه‌ی فمینیسم سایبرگ دانا هاراوی، بدن انضباط‌یافته و قدرت از منظر فوکو، و وانموده در نظریه‌ی بودریار تحلیل شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که بدن سایبرگ، اگرچه در بستر ساختارهای قدرت شکل می‌گیرد، اما در بسیاری از نمونه‌ها به سوژه‌ای مقاوم، آگاه و بازتعریف‌کننده‌ی مرزهای بدن و عاملیت بدل می‌شود.

کلیدواژه‌های فارسی مقاله بدن سایبرگ، تحلیل گفتمان انتقادی، بدنمندی، قدرت، سینمای علمی‌تخیلی، نظریه دانا هاراوی

عنوان انگلیسی Analyzing the relationship between cyborg and capitalism and its origin in sci-tech cinema based on the views of Haraway and technology theorists (study cases: The Creator, The Machine, Ex Machina, thx 1138 movies)
چکیده انگلیسی مقاله

With the expansion of new technologies and the increasing fusion of the body with machines, the concept of embodiment has undergone significant transformation in recent decades, making the relationship between identity, power, and technology a central issue in cultural studies and critical theory. This article seeks to explore how the cyborg body is represented in the science-fiction techno-scientific cinema and what capacities it holds for reproducing or resisting systems of domination. The main research question is framed through an analysis of four contemporary films to determine whether cyborg bodies merely extend mechanisms of control and power discourses, or whether they also enable the redefinition of subjectivity and the subversion of established orders. The aim of the study is to examine how the cyborg body is represented in four key films of the genre, showing how these hybrid bodies, by disrupting binary oppositions such as human/machine, male/female, and nature/culture, provide the potential to dismantle normative systems and offer new forms of embodiment. The research adopts a qualitative methodology based on critical discourse analysis, focusing on the representation of the body and power relations across the narrative, visual, and linguistic dimensions of the films. The four selected films—The Creator, The Machine, Ex Machina, and THX 1138—are analyzed in relation to the design of the body, their social roles, and their relationship with power and technology, within the theoretical frameworks of Donna Haraway’s cyborg feminism, Foucault’s concept of the disciplined body and power, and Baudrillard’s theory of simulacra. The findings suggest that although the cyborg body emerges within power structures, in many cases it transforms into a resistant, self-aware subject capable of redefining the boundaries of the body and agency

کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Cyborg body, Critical discourse analysis, Embodiment, Power, Science fiction cinema, Donna Haraway’s theory

نویسندگان مقاله فاطمه سادات موسوی | Fateme sadat Mousavi
Master's student in Art Research, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.
دانشجوی کارشناسی ارشد پژوهش هنر، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

علی اصغر فهیمی فر | Ali asghar Fahimi far
Associate Professor, Faculty of Art and Architecture, Tarbiat Modares University, Tehran,Iran.
دانشیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.


نشانی اینترنتی http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2370-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده جامعه شناسی و هنر
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات