مرمت و معماری ایران، جلد ۱۴۰۴، شماره ۴۲، صفحات ۰-۰

عنوان فارسی عمارت مصطفی قلی‌خان فراش‌باشی
چکیده فارسی مقاله عمارت مصطفی قلی‌خان فراش‌باشی که امروزه به نام خانه‌شیران شناخته می‌شود، در محله درب کوشک اصفهان قرار دارد. این عمارت در دهه اول حکومت ظل‌السلطان (1253-1263ش/1875-1884م) در اصفهان ساخته شده و بانی آن مصطفی قلی‌خان فراش‌باشی، یکی از صاحب‌منصبان دارالسلطنه اصفهان در اواسط دوره قاجار است. معرفی مصطفی قلی‌خان فراش‌باشی، بانی عمارت و بررسی معماری و ویژگی‌های بارز عمارت هدف پژوهش زیر است. روش تحقیق، تحلیل تاریخی و محتوایی داده‌های پژوهش با رویکرد توصیفی و تحلیلی و بر اساس اسناد، نسخه‌های خطی آرشیوی و گزارش‌ دولتی منتشرنشده، مصاحبه فعال و مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای است. بر اساس یافته‌های پژوهش مصطفی قلیخان، فراش‌باشی ظل‌السلطان در دارالسلطنه اصفهان، حاکم و مباشر حکومتی و مؤیدی حساب دیوانی برخی از ولایات تحت حکومت ظل‌السلطان بود. همچنین بر اساس اسناد و نسخه‌های خطی، او یکی از کارپردازان اجرایی ساخت، مرمت و بازسازی سربازخانه‌های اصفهان و مرمت و تعمیر برخی از بناهای تاریخی اصفهان در دوره طلایی حکومت ظل‌السلطان‌(1253تا1266ش/1875تا1888م) بود. مصطفی قلی‌خان در 1266ش/1888م به‌طور ناگهانی از منصب فراش‌باشی و حکومت عراق عزل گردید و اموال و املاکش ضبط شد. عمارت فراش‌باشی یکی از املاکی است که ظل‌السلطان پس از مرگ مصطفی قلی‌خان مصادره کرد. این عمارت در یک اشکوب بنا شده و دارای دو حیاط، تالارهای نه‌دری، پنج‌دری، اتاق‌های گوشواره و ارسی است. با توجه به تاریخ سردر و گستردگی تأسیساتی که باید عمارت فراش‌باشی ظل‌السلطان داشته باشد، به نظر می‌رسد عمارت از جبهه شرقی، غربی و فضای حیاط دوم کوچک شده و درب اصلی آن در کوچه گردو نرسیده به مسجد ذکرالله قرار داشته است. ویژگی‌های بارز عمارت کنونی فراش‌باشی، ایوان سرتاسری، تالار نه‌دری و حمام است.
کلیدواژه‌های فارسی مقاله مصطفی قلی‌خان فراش‌باشی، عمارت فراش‌باشی، ظل‌السلطان، خانه شیران، اصفهان

عنوان انگلیسی Mostafā Qoli Khān Farrāshbāshi mansion
چکیده انگلیسی مقاله The mansion of Mostafā Qoli Khān Farrāshbāshi, which is known today as Khaneh-ye Shiran, is located in the Darb-e Koushk neighborhood of Isfahan. This mansion was built in the first decade of Zell-e Soltān's rule(1884-1875) in Isfahan and had unique features in authentic Iranian native architecture. The purpose of this research is to introduce Mostafā Qoli Khān Farrāshbāshi as the founder of the building and to examine its architecture and distinctive features. The research method is the historical and content analysis of research data with a descriptive and analytical approach based on documents, archival manuscripts and unpublished government reports, active interviews, and field and library studies. According to the findings of the research, Mostafā Qoli Khān, as Farrāshbāshi of Zell-e Soltān in Dār al-Saltaneh of Isfahan, was the ruler and official of the government and the approver of the civil accounts of some provinces under the rule of Zell-e Soltān. Also, he was one of the executive workers for the construction, restoration, and reconstruction of Isfahan barracks and the restoration and repair of some historical buildings of Isfahan during the golden period of Zell-e Soltān's rule (1874 to 1887) based on documents and manuscripts. In 1888, Mostafā Qoli Khān was suddenly removed from the position of Farrāshbāshi and the government of Iraq, and his properties were confiscated. Farrāshbāshi Mansion is one of the properties that Zell-e Soltān confiscated after the death of Mostafā Qoli Khān. The Farrāshbāshi mansion was built on a floor with two courtyards, nine-door, five-door halls, Gushvāreh, and sash rooms. According to the history of the main entrance and the extent of the facilities that the Farrāshbāshi Zell-e Soltān mansion should have, it seems that the mansion has benediction from the east, west and the second courtyard area, and its main door was located in Kucheh-ye Gerdu before Zikr Allāh Mosque. The salient features of the current mansion are Farrāshbāshi, an all-around porch, two nine-door halls, and a bathroom.

 
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله Mostafā Qoli Khān Farrāshbāshi, mansion of Farrāshbāshi, Zell-e Soltān, Khaneh-ye Shiran, Isfahan

نویسندگان مقاله سمیه بختیاری | Somayeh Bakhtiaari



نشانی اینترنتی http://mmi.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2413-1&slc_lang=fa&sid=1
فایل مقاله فایلی برای مقاله ذخیره نشده است
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده معماری و شهرسازی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات