پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان، جلد ۷، شماره ۱۳، صفحات ۱-۱۳

عنوان فارسی گونه شناسی هندسی فرم ستونهای سنگی در بناهای عمومی ایرانی پس از اسلام
چکیده فارسی مقاله   ستون، عنصری سازه‌ای است که به منظور انتقال نیروهای عمودی از تیرها و طاق‌ها به کار گرفته‌ می‌شود. ستون‌ها در گذر زمان، از نظر ساختار شکلی، تغییرات فراوانی کرده‌اند. تحلیل شکلی اجزای ستون‌ها می‌تواند ویژگی‌های هندسه نهفته در این ستون‌ها را آشکار سازد. شناخت فرم‌های هندسی ستون‌های سنگی، می‌تواند یکی از راهکارهای مناسب در جهت احیا و مرمت این عناصر ارزشمند باشد. اندازه و فرم قلمه، پایه و سرستون، به شکل مستقیم در شکل‌گیری فرم نهایی ستون‌های سنگی پس از اسلام در ایران تأثیرگذار بوده است. در پژوهش‌های پیشین، نویسندگان به ویژگی‌های زیباشناسی و جنبه‌های نمادین و گونه‌شناسی ستون‌های پس از اسلام پرداخته‌اند؛ در این مقاله برای نخستین بار تأثیر عامل هندسه بر ساختار فرمی، مورد تحلیل قرار خواهد گرفت. این مقاله بر آن است تا نقش هندسه در فرم نهایی ستون‌های بناهای عمومی بعد از اسلام را موردبررسی قرار دهد. در این پژوهش با استفاده از شیوه توصیفی - تحلیلی و با بررسی میدانی، شامل برداشت مستقیم از بناها و مطالعات کتابخانه‌ای پس از ارائه تعاریف ستون و انواع آن با استفاده از برداشت‌های میدانی، فرم اجزای ستون و شکل تهرنگ‌ها و گونه‌شناسی اجزای ستون (پایه، قلمه و سرستون)، مورد دسته‌بندی و سپس تحلیل قرارگرفته است. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از آن است که در شکل‌گیری پایه، قلمه و سرستون‌های سنگی در بناهای عمومی بعد از اسلام در ایران عموماً از فرم‌ها و احجام افلاطونی و یا ترکیبی از چند حجم افلاطونی استفاده‌شده است، به‌گونه‌ای که حتی در سرستون‌هایی که شکلی پیچیده و پرتزئینی دارند نیز این احجام استفاده‌شده است. همچنین در شکل نهایی ستون، همه اجزای آن، تابع شکل تهرنگ و یا کارشیو فضا هستند.  
کلیدواژه‌های فارسی مقاله

عنوان انگلیسی The Geometric Typology of the Form of Stone Columns in Persian Public Monuments after Islam
چکیده انگلیسی مقاله Columns are structural elements that transfer the vertical forces from beams and vaults. They have undergone major changes in terms of form in the course of time. The formal analysis of different parts of columns may reveal valuable geometric information about them. Recognizing the geometric forms of stone columns can be one of the proper strategies for restoring these valuable elements. The size and form of the base, shaft and capital directly affected the final form of stone columns in post-Islamic Iran. Previous studies in this field have mostly focused on aesthetic, symbolic as well as typological aspects of these columns. However, for the first time, the present research has examined the influence of geometric features on forming the final structure of the Persian stone columns in monuments built during post-Islamic era. This study is descriptive-analytic in nature and the data was gathered via library sources and field studies. Accordingly, after defining the column and its different types using field studies, the structural elements of a column were examined and typologically analyzed and categorized. The results show that the form of the base, shaft and capital of most stone columns in Persian public monuments in post-Islamic era were adapted from Greek and Platonic styles. Also, in some cases, a combination of different styles could be observed. Even in elaborate capitals, the Greek-based adapted styles can be seen. Moreover, the overall form of a stone column is compatible with the plan of the monumental structures.
کلیدواژه‌های انگلیسی مقاله

نویسندگان مقاله نیما ولی بیگ | nima valibeig
art university of isfahan
دانشگاه هنر اصفهان
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه هنر اصفهان (Art university of isfahan)

ساناز رهروی پوده | sanaz rahravi poodeh
azad university of isfahan khorasgan
دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان خوراسگان .
سازمان اصلی تایید شده: دانشگاه آزاد اسلامی اصفهان خوراسگان (Islamic azad university of isfahan khorasgan)


نشانی اینترنتی http://ph.aui.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-645-1&slc_lang=fa&sid=fa
فایل مقاله اشکال در دسترسی به فایل - ./files/site1/rds_journals/1447/article-1447-561051.pdf
کد مقاله (doi)
زبان مقاله منتشر شده fa
موضوعات مقاله منتشر شده پژوهش وجوه هنری در معماری و شهرسازی
نوع مقاله منتشر شده پژوهشی
برگشت به: صفحه اول پایگاه   |   نسخه مرتبط   |   نشریه مرتبط   |   فهرست نشریات